Η ΕΥΕΡΓΕΤΙΚΗ ΜΑΣΗΣΗ
Η μαστίχα είναι μια φυσική, αρωματική ουσία με εξαιρετικές θεραπευτικές ιδιότητες που προκύπτει από μια ποικιλία δένδρων της Μεσογείου, τα μαστιχόδενδρα.
Το μαστιχόδενδρο, λατινικά Pistacia lentiscus ανήκει στην οικογένεια anacardiaceae. Λόγω της εξαιρετικής ποιότητας της μαστίχας που παράγεται στη Χίο, θεωρήθηκε σαν μια ενδημική παραλλαγή και ονομάστηκε ποικιλία Pistacia lentiscus var chia. Ειδικότερα τα μαστιχόδενδρα καλλιεργούνται μόνο στο νότιο τμήμα της Χίου σε 24 χωριά που οι κάτοικοί της ασχολούνται κυρίως με την καλλιέργεια της μαστίχας και ονομάζονται μαστιχοχώρια. Εκτός από τη Χίο μαστιχόδενδρα φυτρώνουν και σε άλλες περιοχές της Μεσογείου, στις ακτές της Βορείου Αφρικής (Μαρόκο, Τύνιδα) και στα Κανάρια νησιά.
Η μαστίχα λοιπόν είναι η ρητινώδης έκκριση του μαστιχόδενδρου που προκύπτει με τομές στο κορμό του και στα μεγάλα κλαδιά. Περιέχεται στους εκκριτικούς ρητινοφόρους αγωγούς που βρίσκονται στο φλοιό των κορμών και των βλαστών. Από τις τομές που ονομάζονται κεντήματα προκύπτει ένα ωχροκίτρινο υγρό που συνήθως στερεοποιείται στην επιφάνεια του κορμού, συλλέγεται μετά 3 εβδομάδες περίπου και καθαρίζεται για χρησιμοποιηθεί σε μια ευρεία κλίμακα. .
Η ονομασία της προέρχεται από το ρήμα μασώ. Κατά άλλη εκδοχή προέρχεται από το μαστίγιο γιατί παλαιότερα τα μαστιχόδενδρα μαστιγώνονταν αντί των τομών.
Το χρώμα της είναι ωχροπράσινο και με τη πάροδο του χρόνου αποχρωματίζεται. Η σύνθεσή της δεν είναι ακόμα πλήρως γνωστή. Περιέχει πάνω από 80 συστατικά. Ρητινικές ουσίες, τερπενικά οξέα, το αιθέριο έλαιο, το γνωστό μαστιχέλαιο που βρίσκεται σε περιεκτικότητα 1-3 % και αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από α-πινένιο το οποίο έχει ισχυρή αντιμικροβιακή δράση και άλλα συστατικά που συνθέτουν μια ποικιλία θρεπτικών και αρωματικών συστατικών.
Το μαστιχόδενδρο ή σχίνος όπως το αποκαλούν οι ντόπιοι, είναι θάμνος αειθαλής, έχει ύψος 2-.3 μέτρα και μπορεί να φτάσει μέχρι 15 μέτρα. Ο κορμός του μοιάζει με του πεύκου, έχει ακανόνιστες πλάκες που δεν ξεκολλάνε εύκολα. Τα άνθη του ξεκινάνε να εμφανίζονται από τα μέσα Μαρτίου και η ανθοφορία ολοκληρώνεται τον Απρίλιο. Το ήπιο κλίμα της Χίου ιδιαίτερα τον χειμώνα είναι ευνοϊκό για την ανάπτυξη του μαστιχόδενδρου. Από τον 5ο χρόνο περίπου αρχίζει να δίνει μαστίχα και την πλήρη ανάπτυξή του παίρνει στα 40-50 χρόνια. Μετά τα 70 χρόνια αρχίζει η παρακμή του και ζει περίπου 100 χρόνια και παραπάνω πολλές φορές.
Προϊόντα Μαστίχας στο Benessere
ΙΣΤΟΡΙΑ της μαστίχας
Η ιστορία της μαστίχας είναι πολύ παλιά. Πολλοί αρχαίοι συγγραφείς την αναφέρουν σε συγγράμματα τους για τις θεραπευτικές ιδιότητές της. Μεταξύ των άλλων οι Πλίνιος, Διοσκουρίδης, Θεόφραστος και Γαληνός. Στην Αρχαιότητα χρησιμοποιούνταν για την ταρίχευση των νεκρών. Επίσης δίνονταν σε δυσπεψίες και γενικότερα σε διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος, κατά του βήχα ενώ μεγάλη χρήση της γίνονταν για τον αρωματισμό της στοματικής κοιλότητας.
Η μαστίχα αρχίζει να γίνεται ευρύτερα γνωστή τον 10ο αιώνα μέσα από τους περιηγητές που επισκέπτονται τη Χίο και στη συνέχεια η ιστορία της σχετίζεται με την ιστορία του νησιού, αφού εκεί ήταν και το μονοπώλιο της μαστίχας.
ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΕΣ και ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΕΣ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ
Τα τελευταία χρόνια έχουν παρουσιαστεί επιστημονικές μελέτες με αντικείμενο τις θεραπευτικές ιδιότητες της μαστίχας Χίου. Αναφέρουμε ενδεικτικά τη σημαντική αντιμικροβιακή και αντιφλεγμονώδη της δράση με πολλή μεγάλη επιτυχία σε παθήσεις πεπτικού συστήματος. Είναι αποδεδειγμένη η δράση της κατά του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού που είναι το συχνότερο αίτιο του πεπτικού έλκους. Επίσης την συμβολή της και στην καλή υγεία στοματικής κοιλότητας καθώς είναι γνωστό ότι οι περισσότερες παθήσεις δοντιών και ούλων οφείλονται στην ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών. Τέλος προσθέτουμε την αντιοξειδωτική δράση καθώς και την επουλωτική και αναπλαστική δράση σε περιπτώσεις τραυμάτων και μετεγχειρητικών τομών της επιδερμίδας.
ΧΡΗΣΗ της μαστίχας
Χρησιμοποιείται σε πάρα πολλές εφαρμογές, στο κλάδο τροφίμων, στη ζαχαροπλαστική, στην αρωματοποιία, στη ποτοποιία, στα καλλυντικά. Αποτελεί ένα από τα πιο ευχάριστα μασητικά που εκτός από τον αρωματισμό της στοματικής κοιλότητας δυναμώνει και στερεοποιεί τα ούλα. Τα τελευταία χρόνια η χρήση της διευρύνεται συνεχώς και στα φαρμακεία διατίθενται ποικιλία σκευασμάτων διατροφικών και καλλυντικών με βάση το ευεργετικό αυτό προϊόν της Χίου.
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΜΟΣΧΟΒΗΣ
_ _ _ _ _ _ _ _ _
O Χαράλαμπος Μοσχόβης είναι …